Leren meedoen
Stel je voor dat je voor het eerst bij een roda komt. Twee mensen spelen midden in de kring. Iemand verwelkomt de nieuwkomers en legt uit wanneer ze mogen instappen. Het Braziliaanse erfgoedregister beschrijft de kennis van mestres en mestras als iets wat je deelt door te spreken, te laten zien en mee te doen. Een deel daarvan leer je door te kijken hoe iemand met ervaring ruimte maakt voor een ander of ingrijpt zodat het spel verder kan.
Erkenning groeit binnen de gemeenschap
Het Braziliaanse Instituut voor Nationaal Historisch en Artistiek Erfgoed, Iphan, beschrijft mensen die binnen de traditie zijn opgeleid en worden erkend door hun vakgenoten. Het Braziliaanse ministerie van Cultuur zegt dat zij bijvoorbeeld het spel begeleiden, een verhaal doorgeven, een ritme op de berimbau leren of nieuwe beoefenaars opleiden. Je ziet hun werk terug in wat een leerling bij de volgende roda al zelfstandig kan doen. Groepen kunnen die opleiding op verschillende manieren invullen.
Twee verwante vormen van erfgoed
Brazilië keurde in 2008 de registratie van zowel de roda als het werk van capoeiraleraren goed. De kring kwam in het register van uitdrukkingsvormen, het werk in het register van kennis. In november 2024 herbevestigde de adviesraad van Iphan de erkenning van dat werk en nam het woord mestras expliciet op in de officiële naam. Daarmee erkent de naam de rol van vrouwen bij het doorgeven van een Afro-Braziliaanse traditie van generatie op generatie.
